Je leren tas fietst elke werkdag mee, twintig minuten heen en twintig terug, en in Nederland of België betekent dat een paar keer per maand regen. Motregen doet plantaardig gelooid leer weinig. Een hoosbui van tien minuten wel, en dan vooral als je de tas daarna nat in de gang laat staan.
Het korte antwoord: fietsen met een leren tas is prima, ook in de winter, als je drie dingen doet. Een regenhoes van een tientje in het voorvak, twee keer per jaar een laag wax-impregneer, en na een natte rit de tas afdrogen en bij kamertemperatuur laten drogen. Suède laat je thuis.
Hoeveel regen kan een leren tas hebben?
Plantaardig gelooid volnerf leer neemt water op, maar langzaam. Een motregen van een kwartier laat druppels op het oppervlak staan die je thuis wegveegt, en daar blijft niets van over. Het probleem begint bij een tas die doorweekt raakt: dan spoelen de vetten uit het leer, drogen de vezels stug op en blijven er donkere randen achter waar het water ophield. Een half uur in een hoosbui zonder bescherming is genoeg. Wat je dan doet, staat in wat je moet doen als je leren tas nat is geworden.
Zwarte en donkerbruine tassen zijn vergevingsgezinder dan cognac en beige. Watervlekken zie je op licht leer weken later nog; op zwart vallen ze na drogen en een laag vet nauwelijks op. Wie elke dag fietst en een lichte kleur wil, moet accepteren dat de tas sneller een gebruikt uiterlijk krijgt. Dat is patina, en bij cognac is het mooi, maar het wordt ongelijk als vooral de bovenkant regen vangt.
Welke leren tas fietst het prettigst: rugzak of schoudertas?
Een schoudertas op de fiets zwiept. Bij elke trap schuift hij naar voren, bij elke bocht hangt hij tegen je dijbeen, en de band snijdt in je nek als je voorover zit. Kruislings dragen helpt, maar de tas blijft tegen je bewegen en dat schuurt op het leer. Na een winter fietsen heeft een schoudertas een glimmende plek waar hij tegen je jas wreef.
Een rugzak zit stil. Het nadeel is bekend: na twintig minuten flink doortrappen is je rug nat van het zweet, en dat zweet trekt in de achterkant van de tas. Zweet bevat zout, en opgedroogd zout laat witte randen achter op leer. Een keer per maand de achterkant met een licht vochtige doek afnemen en daarna dun invetten houdt dat weg. Een rugzak van dik leer, zoals de Mavis, staat stug tegen je rug en vouwt zich niet om je heen zoals een slappe tas doet, en dat is op de fiets prettiger.
De derde optie is de beste voor wie het echt droog wil houden: de leren tas in een fietstas. Een gewone fietstas van 20 liter slikt geen rugzak van 20 liter, maar wel een schoudertas of laptoptas. Leg er een oude handdoek onder tegen het schuren en je tas komt droog aan, hoe hard het ook regent. Het is minder elegant, en het werkt.
Regenhoes, impregneren of allebei?
Een regenhoes voor een rugzak kost tussen de 8 en 15 euro, weegt 50 gram en past opgevouwen in het voorvak. Kies er een met elastiek rondom en een maat die bij de liters van je tas hoort, voor de meeste dagrugzakken 20 tot 30 liter. Trek hem aan zodra het meer dan motregen wordt. Dit is de enige maatregel die een hoosbui echt tegenhoudt, en het is de goedkoopste. Voor een schoudertas bestaat zoiets nauwelijks; daar is de fietstas het alternatief.
Impregneren komt daarbovenop, niet in plaats daarvan. Een wax-impregneer op basis van bijenwas (geen siliconenspray, die sluit het leer af en voedt niet) maakt het oppervlak waterafstotend, zodat motregen en spatwater van de weg eraf parelen. Twee keer per jaar is genoeg voor wie dagelijks fietst: in oktober voor de natte maanden en in maart erna. Breng het dun aan met een zachte doek, laat het een nacht intrekken en wrijf de rest weg. Bedenk dat wax het leer iets donkerder maakt en de glans verandert; test dus eerst aan de onderkant. Meer over vetten en wax staat in zeven praktische tips voor het onderhoud van een leren tas en op de onderhoudspagina.
Een geïmpregneerde tas is niet waterdicht. Hij houdt het tien minuten langer vol, meer niet. Wie dat verwart met waterdicht, staat na een hoosbui alsnog met een doorweekte tas.
Wat doe je na een natte rit?
- Haal de tas leeg, ook de laptop. Vocht in een gesloten tas trekt in de voering.
- Dep de buitenkant droog met een handdoek. Niet wrijven, dat drukt water het leer in.
- Vul de tas losjes met kranten of een handdoek zodat hij zijn vorm houdt.
- Zet hem open bij kamertemperatuur, uit de buurt van de verwarming en niet in de zon. Reken op 12 tot 24 uur.
- Is hij droog en voelt hij stug, breng dan een dunne laag leervet aan.
De verwarming is de grootste fout. Leer dat te snel droogt krimpt, wordt hard en scheurt op de vouwen. Een tas die om zes uur 's avonds nat binnenkomt en naast de radiator staat, is de volgende ochtend droog en een stuk minder waard. Naast de kapstok, met de rits open, is hij ook droog, alleen een dag later. Blijven er na het drogen randen zichtbaar, lees dan hoe je watervlekken uit leer verwijdert.
Suède op de fiets: doe het niet
Suède is de geschuurde kant van de huid, zonder de dichte nerflaag die glad leer beschermt. Het zuigt water op als een spons, elke druppel wordt een vlek, en spatwater van de weg zit vol zand en olie. Na één natte winter is een suède rugzak niet meer terug te borstelen. Cleo en Mira bestaan allebei in een gladde en een suède-variant; voor de fiets kies je zonder twijfel glad. De suède-variant is er voor droge dagen, de auto en de avond.
Nog één praktisch punt, over wind. Een rugzak op je rug vangt weinig, maar een tas op de bagagedrager met alleen een snelbinder vliegt er bij een zijwindstoot af, en leer over asfalt bij 20 kilometer per uur is schade die je niet meer wegvet. Op de rug, in een fietstas of stevig vastgezet, en anders niet.
