Pak een leren tas in handen en draai hem om naar de rand. Daar, op die smalle strook waar twee stukken leer samenkomen, zie je meer over de kwaliteit dan in welke productfoto dan ook. Een ruwe, rafelige of slordig gelakte rand verraadt haast. Een gladde, egaal afgewerkte rand verraadt geduld. Bij Beocca noemen we dat randafwerking, en het is een van de eerste dingen waar wij zelf naar kijken.
Wat is randafwerking eigenlijk?
Leer is een natuurlijk materiaal met een open, vezelige kern. Wanneer je een stuk leer snijdt, blijft die kern zichtbaar aan de zijkant: ruw, donzig en gevoelig voor vocht en slijtage. Randafwerking is alles wat een vakman doet om die snijkant te beschermen en mooi te maken. Bij plantaardig gelooid leer, het materiaal waar wij vrijwel al onze tassen van maken, zijn daar grofweg twee manieren voor.
Burnishen (polijsten)
Bij burnishen wordt de rand met een beetje water of was bevochtigd en daarna met wrijving en warmte gladgewreven. De vezels gaan platliggen en versmelten als het ware tot een gepolijste, glanzende rand in de natuurlijke kleur van het leer. Dit is bij uitstek een techniek die hoort bij volnerf, plantaardig gelooid leer, omdat dat type leer genoeg eigen vetten en looistoffen bevat om mooi te sluiten.
Edge painting
Edge painting is het laag voor laag opbrengen van een speciale randverf. Tussen elke laag wordt geschuurd en gedroogd, soms wel vier of vijf keer. Het resultaat is een strakke, beschermende rand die water afstoot en netjes meekleurt of juist een fijn contrast geeft. Goede edge painting voelt glad aan, heeft geen bobbels en loopt niet over op het oppervlak van het leer. Slechte edge painting bladdert, kraakt of laat na een paar maanden al los.
Waarom dit detail kwaliteit verraadt
Randafwerking is bewerkelijk en kost tijd, en juist daarom is het zo'n eerlijke graadmeter. Een fabrikant die haast heeft of op kosten bespaart, slaat hier als eerste op af. Onze tassen worden met de hand gemaakt door vaklieden in Kolkata, en juist het afwerken van de randen is mensenwerk dat niet te versnellen valt. Elke laag verf moet drogen, elke overgang moet worden gecontroleerd. Het is precies dat soort onzichtbaar geduld dat je later voelt in een tas die jarenlang meegaat.
Er is nog een reden waarom de rand telt: het is de plek waar een tas het hardst te verduren krijgt. Randen schuren langs jaszakken, tafelbladen en autostoelen. Een goed afgewerkte rand beschermt het binnenste van het leer tegen vocht en vuil, waardoor de tas niet alleen mooier oogt maar ook langer meegaat.
Hoe herken je het zelf?
Je hoeft geen expert te zijn om kwaliteit aan de rand af te lezen. Let op deze dingen:
- Glad op de tast. Strijk met je vinger over de rand. Voelt die egaal en gesloten, of ruw en korrelig?
- Een gelijkmatige kleur. Bij edge painting hoort de verf overal even dik en strak te zitten, zonder druppels of kale plekken.
- Geen overloop. De randverf hoort netjes op de rand te blijven en niet uit te lopen over het zichtbare leer.
- Stevigheid. Een goede rand buigt mee zonder direct te scheuren of los te laten.
Bij plantaardig gelooid leer mag je trouwens verwachten dat de rand met de jaren een mooie patina ontwikkelt, net als het oppervlak. Dat hoort erbij en is een teken van leven, geen gebrek.
Een rand die meegroeit
Een mooi afgewerkte rand vraagt weinig onderhoud, maar een beetje aandacht helpt. Houd de randen schoon en droog, en behandel je tas af en toe met een geschikt product. In onze tips voor lederonderhoud lees je precies hoe je dat doet. Wil je zien hoe wij dit detail in de praktijk uitvoeren? Bekijk dan onze schoudertassen of blader rustig door alle tassen en let dit keer eens bewust op de randen.
Vakmanschap zit zelden in het grote gebaar. Het zit in de smalle strook leer die de meeste mensen nooit opmerken, maar die alles zegt over hoe een tas is gemaakt. Heb je een vraag over een specifiek model of over de gebruikte technieken? Neem gerust contact met ons op.
