Je haalt een nieuwe tas uit de doos en de hele kamer ruikt ernaar. Warm, een beetje aards, iets van hout en was. Of juist scherp, alsof je een verfblik hebt opengetrokken. Die eerste snuif zegt meer over de kwaliteit dan de productfoto.
Het korte antwoord over leer geur: bij plantaardig gelooid leer ruik je de looistoffen uit boomschors en de vetten en was uit de afwerking. Die geur is aards en wordt in weken tot maanden zwakker. Een scherpe, chemische lucht is iets anders. Die komt van oplosmiddelen en weekmakers en wijst op goedkoop chroomleer of een pu-coating.
Waar komt de geur van leer vandaan?
Leer is een huid waar het water uit is en de looistof in. Bij plantaardig looien zijn dat tannines uit eikenschors, kastanje, mimosa of quebracho, en dat proces duurt weken. De tannines blijven in de vezel zitten en die ruik je: een geur die veel mensen omschrijven als bos, thee of nat hout. Daar komt de afwerking bovenop. Na het looien wordt het leer gevoed met vetten en vaak een laagje bijenwas of een andere natuurlijke was, en die geven een warme, iets zoete toon. Samen is dat wat je in de doos ruikt.
Chroomleer wordt in een dag of enkele dagen gelooid met chroomzouten. Die ruiken zelf nauwelijks, maar het leer krijgt daarna bijna altijd een geverfde of gecoate toplaag, en daar zitten oplosmiddelen in. Kunstleer op basis van polyurethaan ruikt naar de weekmakers die het soepel houden. Beide geuren zijn scherper en vlakker dan die van plantaardig gelooid leer. Hoe die processen precies verschillen staat in het artikel over het looiproces van huid tot leer.
Wat zegt de geur over de kwaliteit?
Redelijk veel, met één slag om de arm: je kunt geen looimethode met zekerheid ruiken. Maar de richting klopt meestal. Een aardse, warme geur die na een paar dagen in huis milder wordt, hoort bij plantaardig gelooid leer met een natuurlijke afwerking. Een neutrale, bijna geurloze tas is vaak chroomleer met een dunne pigmentlaag: niet slecht, maar het leer krijgt geen patina en ruikt over tien jaar nog precies zo. Een scherpe lucht die na een week nog even sterk is, of waar je hoofdpijn van krijgt in een kleine ruimte, is een waarschuwing. Dan zit er meer coating dan leer op, of het is helemaal geen leer.
Het verschil tussen plantaardig en chroomgelooid leer merk je aan meer dan de neus, en die verschillen staan naast elkaar in plantaardig versus chroomgelooid leer. Twijfel je of het überhaupt leer is, dan helpt de geur samen met de nerf en de snijrand, en dat is uitgewerkt in echt leer of kunstleer herkennen.
Hoe lang blijft nieuw leer ruiken?
Bij een tas die je dagelijks gebruikt is de sterke fase na twee tot drie weken voorbij. Na twee maanden ruik je hem alleen nog als je je neus erin steekt. Een tas die in een dichte kast of in de doos blijft liggen houdt de geur maanden vast, omdat de vluchtige stoffen nergens heen kunnen. Een cognac rugzak als de Bryce ruikt na een half jaar op de plank nog bijna als nieuw.
| Situatie | Sterke geur | Nog licht te ruiken |
|---|---|---|
| Dagelijks gedragen, open ruimte | 2 tot 3 weken | 2 tot 3 maanden |
| Wekelijks gebruikt, in de gang | 1 tot 2 maanden | tot een half jaar |
| In de doos of dichte kast | maanden | een jaar of langer |
De cijfers gelden voor plantaardig gelooid leer. Een pu-coating ruikt scherp tot de weekmakers eruit zijn, en dat kan langer duren dan je lief is.
Geur versnellen of juist bewaren
Wil je er sneller vanaf, zet de tas dan open op een plek met luchtstroom, niet in de zon en niet bij de verwarming. Een week bij een half open raam scheelt meer dan een maand in de kast. Haal het vulpapier eruit, want dat houdt de geur vast. Stop hem niet in een plastic zak of een dichte stofzak in de hoop dat het "eruit trekt": dan blijft alles erin. En spuit er geen parfum, geurspray of luchtverfrisser op. Alcohol en parfumolie trekken in plantaardig gelooid leer en geven donkere vlekken die er niet meer uitgaan.
Wil je de geur juist houden, dan doe je het omgekeerde. Bewaar de tas in een katoenen zak in een kast, en vet hem eens per jaar dun in met een leervet op basis van natuurlijke was. Dat brengt een deel van de warme toon terug.
Muf ruikt anders dan nieuw
Een tas die na een tijd in de kelder of de kofferbak zurig of muf ruikt, heeft niets met looistoffen te maken. Dat is vocht, en vaak beginnende schimmel. Je herkent het aan een pluizig laagje in de vouwen en aan een geur die niet warmer wordt maar wranger. Dan is luchten niet genoeg. Reinigen met verdunde azijn, drogen bij kamertemperatuur en daarna voeden is de volgorde, en die staat stap voor stap in het stappenplan voor vlekken uit leer.
Eén ding waar mensen bij het kopen op stuklopen: in een winkel ruik je een tas nauwelijks, omdat hij al weken open hangt. Thuis, uit een gesloten doos, is de geur ineens sterk en denk je dat er iets mis is. Geef het drie dagen op een open plek. Ruikt hij dan nog naar verf, stuur hem terug. Ruikt hij naar bos, dan heb je het goede gekocht.
